STRONA GŁÓWNA / WARSZTATY / W30, W49 – Gdzie się podziały gwiazdy? Zanieczyszczenie światłem – problem multidyscyplinarny

W30, W49 – Gdzie się podziały gwiazdy? Zanieczyszczenie światłem – problem multidyscyplinarny


Prowadzący: Monika Sitek (Fundacja Light Pollution Think Tank), dr inż. Anna Kołton, prof. URK, dr inż. Monika Czaja

Monika Sitek (Fundacja Light Pollution Think Tank):
Astrofizyczka, nauczycielka i edukatorka. Od 15 lat prowadzi autorskie zajęcia edukacyjne, głównie z astronomii i przedmiotów przyrodniczych, oparte na metodyce STEAM, uczeniu się przez doświadczenie i praktyce refleksyjnej. W latach 2021–2026 uczyła fizyki w szkołach podstawowych i ponadpodstawowych, w tym w szkole międzynarodowej.
Przez ponad 9 lat kierowała Pracownią Instrumentalno-Dydaktyczną w Obserwatorium Astronomicznym Uniwersytetu Warszawskiego, gdzie ukończyła studia I i II stopnia oraz studia doktoranckie. Jest współautorką publikacji w czołowych czasopismach astronomicznych. Ma studia podyplomowe z pedagogiki oraz zarządzania projektami, a od 2026 r. certyfikaty Trenera Umiejętności Społecznych (TUS) I i II stopnia oraz trenera umiejętności poznawczych. Jest ekspertką Fundacji Light Pollution Think Tank, zajmującej się badaniem zanieczyszczenia światłem i ochroną ciemnego nieba. Swoje doświadczenia z interdyscyplinarnej edukacji o zanieczyszczeniu światłem prezentowała na konferencji EALPO 2026. Założyła Stowarzyszenie „Człowiek Człowiekowi Człowiekiem”, w ramach którego działa na rzecz edukacji i przeciw wykluczeniu społecznemu w swoim regionie. Obecnie pracuje w prężnie rozwijającej się firmie Astronika, która działa również na polu edukacyjnym, głównie w zakresie inżynierii kosmicznej.

dr inż. Anna Kołton, prof. URK:
Prezeska Zarządu Fundacji Light Pollution Think Tank. Pracuje na Wydziale Biotechnologii i Ogrodnictwa Uniwersytetu Rolniczego im. Hugona Kołłątaja w Krakowie. Specjalizuje się w fotobiologii roślin: bada, jak wykorzystać światło i lampy LED do poprawy jakości plonów ogrodniczych, jak rośliny reagują na stres wywołany sztucznym oświetleniem w nocy oraz jak działa ich fizjologiczna odpowiedź na czynniki stresowe, zwłaszcza system antyoksydacyjny. Od kilku lat popularyzuje wiedzę o wpływie zanieczyszczenia światłem na rośliny.

dr inż. Monika Czaja:
Pracownik Katedry Roślin Ozdobnych i Sztuki Ogrodowej na Wydziale Biotechnologii i Ogrodnictwa Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie. Główne zainteresowania badawcze dotyczą zieleni miejskiej, w tym reakcji drzew na niekorzystne czynniki pochodzenia antropogenicznego. Współautorka publikacji naukowych dotyczących reakcji gatunków drzewiastych na warunki miejskie, w tym zanieczyszczenie światłem. Współtworzyła również Poradnik Multidyscyplinarny Zanieczyszczenie światłem. Identyfikacja i przeciwdziałanie oraz Memorandum w sprawie ustanowienia prawnych podstaw zrównoważonej polityki oświetlenia zewnętrznego. W ramach działalności popularyzatorskiej oprócz publikacji popularnonaukowych prowadziła również warsztaty dotyczące tematyki zanieczyszczenia światłem i jego wpływu na organizmy żywe.

Poziom: szkoła podstawowa
Przedmiot: fizyka / biologia / ochrona środowiska

Terminy:

KodSesjaTerminLimit miejsc
W30II sesja warsztatowasobota 13.03.2027, 11:00–12:3020 osób
W49III sesja warsztatowasobota 13.03.2027, 14:00–15:3020 osób

Opis warsztatu:

Ile gwiazd widzi dziś dziecko w centrum miasta, a ile widzieli jego dziadkowie? Od tego pytania zaczniemy warsztaty o zanieczyszczeniu światłem: jego źródłach oraz skutkach dla zdrowia człowieka i przyrody. Pracujemy w trzech krokach. Najpierw doświadczenie: uczestnicy sami ocenią jasność nieba prostymi metodami, np. liczeniem gwiazd przez rurkę. Potem refleksja: co pomiar mówi o naszym otoczeniu i ile światła naprawdę potrzebujemy. Na końcu edukacja: jak przenieść to do szkoły. Pokażemy, że zanieczyszczenie światłem to pełnoprawny temat STEAM, bo łączy fizykę światła, biologię i chemię rytmu dobowego (melatonina), ekologię owadów i roślin, matematykę pomiarów oraz sztukę, w której niebo jest dziedzictwem kulturowym. Uczestnicy wyjdą z gotowymi eksperymentami, zadaniami do domu i projektami artystycznymi do realizacji z uczniami.